Jak dobrze Polacy znają angielski? 600 punktów, 15. miejsce i 94 punkty różnicy między czytaniem a mówieniem

O angielskim Polaków krążą dwie opinie. Według jednej jesteśmy w europejskiej czołówce, według drugiej większość ludzi „coś tam umie”, ale nie potrafi się dogadać. Obie są prawdziwe, tylko mierzą co innego. Ta strona zbiera najnowsze publiczne dane i pokazuje, gdzie naprawdę jest zaległość.

Ranking międzynarodowy: na samej granicy „bardzo wysokiego” poziomu

W edycji 2025 indeksu EF English Proficiency Index Polska dostała 600 punktów i zajęła 15. miejsce wśród 123 badanych krajów i regionów. Średnia światowa to 488 punktów. EF dzieli wyniki na kategorie: od 600 punktów poziom „bardzo wysoki”, od 550 do 599 punktów „wysoki”. Polska mieści się więc w najwyższej kategorii, ale dokładnie na jej dolnej granicy. Rok wcześniej, w edycji 2024, było to 588 punktów i również 15. miejsce, tyle że na 116 krajów.

Między miastami różnice są wyraźne. Najlepiej wypada Gdańsk (625 punktów), a stawkę zamyka Bydgoszcz (584). Warszawa z wynikiem 591 jest dopiero dziewiąta z jedenastu miast wymienionych przez EF.

Polacy po angielsku dobrze czytają i dobrze rozumieją ze słuchu. Mówienie jest o 94 punkty słabsze od czytania: największa zaległość nie dotyczy wiedzy, tylko odezwania się.

Warto wiedzieć, co mierzy EF EPI. Test wypełniają ochotnicy online, a sam EF podkreśla, że to grupa wybrana przez samych uczestników i nie musi być reprezentatywna. Indeks dobrze nadaje się do porównywania krajów, ale nie opisuje całej populacji. O wszystkich dorosłych więcej mówi statystyka publiczna.

Cała dorosła populacja: co czwarta osoba nie zna żadnego języka

Badanie kształcenia dorosłych Eurostatu (Adult Education Survey) pyta, ile języków obcych ktoś zna według własnej oceny. W edycji z 2022 roku 27,1% Polaków w wieku 25-64 lat odpowiedziało, że żadnego. Średnia unijna to 25,3%, więc jesteśmy tuż powyżej niej. Jeden język obcy zna 47,4%, dwa 20,5%, a trzy lub więcej 5,0% (w UE odpowiednio 37,6%, 24,7% i 12,3%). Polacy częściej niż przeciętny Europejczyk znają jeden język, a rzadziej dwa lub więcej.

Trend jest wyraźnie dobry: w 2007 roku żadnego języka obcego nie znało 37,3% osób w wieku 25-64 lat, w 2016 roku 32,9%.

Znamy język, ale głównie na poziomie podstawowym

Ważniejsze od tego, czy ktoś zna język, jest to, jak dobrze go zna. Eurostat pyta też o poziom najlepiej znanego języka obcego. W 2022 roku 53,1% Polaków w wieku 25-64 lat, którzy znają język obcy, oceniło go jako podstawowy, a tylko 21,6% jako biegły. W całej UE poziom podstawowy deklaruje 40,5%, a biegły 27,6%.

Więcej niż połowa Polaków, którzy znają język obcy, zna go tylko na poziomie podstawowym. To o 12,6 punktu procentowego więcej niż średnio w Unii.

Pokolenia: młodzi lepiej niż średnia UE, starsi wyraźnie gorzej

Największe różnice widać między grupami wieku. W 2022 roku tylko 10,3% Polaków w wieku 18-24 lat nie znało żadnego języka obcego, mniej niż średnio w UE (12,7%). W grupie 55-69 lat jest odwrotnie: 43,1% w Polsce wobec 37,2% w Unii. Eurostat wymienia Polskę, obok Węgier i Rumunii, wśród krajów, w których różnica pokoleniowa (między osobami w wieku 25-34 i 55-64 lata) wynosi od 29 do 36 punktów procentowych.

GUS: angielskim posługuje się 54,1% dorosłych

Polska część tego samego badania, opublikowana przez GUS jako „Uczenie się osób dorosłych w 2022 r.”, obejmuje osoby w wieku 18-69 lat (badanie terenowe w lutym i marcu 2023 roku). Według GUS 72,8% dorosłych zna i potrafi używać przynajmniej jednego języka obcego, a 27,2% nie zna żadnego. Jeden język zna 45,8%, dwa lub więcej 27,0%. Różnica między miastem a wsią jest wyraźna: 76,8% wobec 67,1%.

Zdecydowanie najczęściej znanym językiem jest angielski: w różnym stopniu posługuje się nim 54,1% dorosłych Polaków. GUS zwraca też uwagę na niski poziom znajomości rosyjskiego: tylko 19,2% osób, które go znają, posługuje się nim co najmniej na poziomie średnim. W przypadku niemieckiego jest to 31,8%.

Matura 2025: pisemny egzamin z angielskiego zdało 93% zdających

Szkoła dobrze przygotowuje do egzaminu pisemnego. Według wyników CKE z sesji majowej 2025 pisemną maturę z angielskiego na poziomie podstawowym zdało 93% zdających, przy średnim wyniku 78% (83% w liceach, 70% w technikach). Na poziomie rozszerzonym średnia wyniosła 64%. Egzamin ustny z języka obcego zdało 99% absolwentów liceów i 98% absolwentów techników.

Te wyniki dobrze pasują do obrazu z EF EPI: młodzi Polacy kończą szkołę z solidną znajomością angielskiego, a słabszym punktem dorosłych pozostaje swobodne mówienie w prawdziwych sytuacjach, na przykład na spotkaniu w pracy.

Miasta i zawody

EF podaje wyniki dla jedenastu polskich miast. Wszystkie mieszczą się w przedziale od 584 do 625 punktów, czyli w kategorii „wysoki” albo „bardzo wysoki” poziom. (EF publikuje też wyniki województw, ale w zestawieniu na 2025 rok ta sama nazwa województwa lubuskiego pojawia się dwukrotnie z różnymi wynikami, więc ich tu nie przytaczamy.)

Ciekawsze są różnice między zawodami. Wśród uczestników testu z Polski najwyższe wyniki mają nauczyciele (652) i pracownicy obsługi klienta (630), najniższe osoby z marketingu (575) i HR (564). Między IT (621) a HR jest 57 punktów różnicy, więc w jednej firmie poziom angielskiego może się bardzo różnić w zależności od działu.

Co to oznacza w praktyce

Wszystkie liczby wskazują w tę samą stronę. Kto uczył się angielskiego, zwykle rozumie tekst i napisze maila, ale na spotkaniu albo w rozmowie telefonicznej się zacina. Mówienie to umiejętność, którą ćwiczymy najmniej, bo w szkole i w przygotowaniu do egzaminów jest na nie najmniej czasu, a ćwiczyć je można tylko mówiąc. Jeśli chcesz wiedzieć, co robić inaczej, zebraliśmy tu, jak skutecznie ćwiczyć mówienie, a osobno to, jak przestać milknąć na spotkaniach w pracy.

Firmy mają ten sam problem: większość pracowników rozumie angielską dokumentację, ale nie odzywa się na audycie ani w rozmowie z zagranicznym kolegą. Program SpeakBase dla firm powstał właśnie z myślą o tej luce.

Najczęściej zadawane pytania