Phrasal verb là gì? Cụm động từ tiếng Anh thông dụng và cách học

Phrasal verb là gì?

Phrasal verb (cụm động từ) là một động từ kết hợp với một từ nhỏ như up, off, out hay on, và cả cụm thường mang nghĩa khác hẳn động từ gốc. "Give up" không có nghĩa là đưa cái gì lên, mà là từ bỏ. "Find out" nghĩa là phát hiện ra, tìm ra. Vì vậy bạn không thể lúc nào cũng dịch phrasal verb từng chữ một.

Phrasal verb xuất hiện khắp nơi trong tiếng Anh hằng ngày, nhất là trong văn nói. Người bản ngữ dùng chúng liên tục, nên hiểu được phrasal verb là điều bắt buộc nếu bạn muốn theo kịp hội thoại thật, phim ảnh và email.

Vì sao phrasal verb làm khó người học, nhất là người Việt

Có ba điều khiến phrasal verb khó. Thứ nhất, nghĩa thường không theo nghĩa đen: "put off" (hoãn lại) chẳng liên quan gì đến put hay off. Thứ hai, một động từ có thể tạo ra rất nhiều phrasal verb với nghĩa khác nhau: get up, get over, get by và get along không hề liên quan đến nhau. Thứ ba, một số cụm tách được, nên bạn có thể nói "turn the light off" hoặc "turn off the light", còn một số khác thì không.

Người Việt còn gặp thêm hai cái bẫy riêng. Một là tiếng Việt không chia động từ, nên rất dễ quên rằng phần động từ trong phrasal verb vẫn phải đổi theo thì và theo chủ ngữ: "Yesterday I give up" là sai, phải là "Yesterday I gave up"; "She pick up English fast" phải là "She picks up English fast". Tiểu từ giữ nguyên, còn động từ thì chia như bình thường. Hai là khi tân ngữ là đại từ (it, them, him, her), với các cụm tách được, đại từ phải nằm giữa động từ và tiểu từ: nói "turn it off", không nói "turn off it". Với cụm không tách được như look after thì vẫn nói "look after him".

Vì những lý do đó, học thuộc lòng các danh sách dài hiếm khi hiệu quả. Nghĩa của phrasal verb phải được gắn vào tình huống thật, chứ không phải ghi nhớ như một cặp từ trừu tượng.

Các phrasal verb thông dụng nên học trước

Một nhóm nhỏ đã bao phủ rất nhiều tình huống hằng ngày. Cho sinh hoạt: "get up" (thức dậy, ra khỏi giường) và "turn on/off" (bật/tắt thiết bị, đèn). Cho mục tiêu: "give up" (từ bỏ) và "figure out" hoặc "work out" (tìm ra cách giải quyết). Cho thông tin: "find out" (phát hiện ra), "look for" (tìm kiếm) và "look up" (tra cứu).

Vài cụm nữa rất đáng học sớm: "pick up" (đón ai đó, nhặt lên, hoặc học được một cách tự nhiên), "put off" (hoãn lại), "run out of" (hết, cạn), "look after" (chăm sóc) và "get along" (hòa hợp với ai). Hãy học chúng trong câu ví dụ, như "We ran out of milk" hay "I'll pick you up at seven", và bạn sẽ hiểu được một phần đáng kể tiếng Anh giao tiếp thường ngày.

Một lưu ý về phát âm: khi nói, âm cuối của động từ nối liền sang tiểu từ. "Pick up" nghe như "pi-kup", "give up" nghe như "gi-vup". Người Việt quen phát âm từng âm tiết tách rời và hay bỏ âm cuối, nên những cụm rất quen trên giấy lại khó nhận ra khi người bản ngữ nói. Tập nói phrasal verb với âm cuối rõ ràng và có nối âm sẽ giúp bạn cả nghe lẫn nói.

Cách học phrasal verb để nhớ lâu

Hãy nhóm phrasal verb theo tình huống, như du lịch, công việc hay sinh hoạt hằng ngày, thay vì theo động từ gốc. Luôn học mỗi cụm trong một câu ví dụ đầy đủ để nghĩa và ngữ pháp đi cùng nhau, và nghe nó được đọc lên để nhịp điệu trở nên tự nhiên.

SpeakBase được xây dựng cho đúng cách học này. Bạn lưu phrasal verb vào flashcard kèm câu ví dụ và âm thanh, và SmartMemory, hệ thống lặp lại ngắt quãng, đưa mỗi thẻ quay lại đúng lúc bạn sắp quên để nó đi vào trí nhớ dài hạn. Ứng dụng, flashcard và email đều có bản tiếng Việt đầy đủ, và ứng dụng chạy trên mọi trình duyệt.

Để phrasal verb trở thành phản xạ khi nói, bạn cần dùng chúng trong hội thoại. Với SpeakBase Talk, bạn nói tiếng Anh với Kate, gia sư giọng nói AI; khi bạn quên chia động từ hay đặt sai vị trí đại từ, Kate sửa ngay trong lúc trò chuyện và giải thích bằng tiếng Việt. Buổi Talk đầu tiên miễn phí: năm phút với Kate, không cần thẻ, không cần điền form.